Türkçe

1966 ÖNCESİ

Lütfü Ak’ı dinleyelim :

İlk büyük cam fabrikası 19. yüzyıllarda 1901’de Paşabahçe’de MODİANO adıyla faaliyete geçer . Bu fabrikada 500 işçi çalışmaktadır . İlk çeşmi-bülbüller Beykoz’da çıktığı için bunlar üzerine Şair Nazım Hikmet Ran’ın bir de şiiri bulunmaktadır .

Paşabahçe’de ilk sendika 1947’lerde kurulmuştur . Bugün Paşabahçe Fabrikası’nın ikinci tesislerinin kurulduğu yerde sadece iki ev vardı . Bu evlerin sahibi İnebolulu Mehmet Ağa’nındı . Köylerinden kentlere göç eden işçiler , her odada iki veya dörder kişi olarak oralarda kalırlardı . O yıllarda kira olarak 2,5 lira ödenirdi . Zaten Paşabahçe’de en iyi ev kiraları 5 veya 7,5 liraydı . Fabrikalarda yemek çıkmazdı . İşçiler sefertaslarıyla yemeklerini evden getirirdi . Çoğu işçi ise zeytin , peynir ve ekmek yerdi . 1941’lerde yevmiyeler 80 kuruş civarındaydı .

Goble servisi el imalatlarında göçmen işçilerin yanı sıra , Çekoslovak , Fransız , Yunan ve Bulgar işçiler çalışırdı . Bu servislerde genellikle çay , su bardağı , lamba şişesi , şiller tezgahlarında ise rakı ve ecza , preslerde de kalın su bardağı ,yemişlik yapılırdı . Gobleyi ayakta tutanlar İbrahim Gökçe , Hayri Akçınar , Yusuf Görmüş ve Bulgar Salih ustalardı . Fırınlar kömür ile çalışır ve kömür Zonguldak’tan gelirdi .

Otomatik imalat olarak Ruvaran ve Asis’ler vardı . Bu makineler rakı ve bira şişesi üretirdi . Sendikanın bütün gayesi ise , işçi -işveren münasebetlerini en iyi bir şekilde düzenlemekti . 1951 yılında ilk işçi çıkarma yaşandı . 1950’li yıllarda ilk işçi milletvekillerinden biri sendika başkanı olan Ahmet Topçu’dur. Sonraları Türk-İş kurucuları arasında yer almıştır . Yine Şişe ve Cam sendika yöneticisi olan Hasan Türkay 1958’lerde Sosyal Sigortalar Müdürler Kurulu’na seçilmiştir . Türkiye Çimento Sanayi İşçileri Sendikası ( Çimse- İş’)i kuran Türkay, 1965-1973 yıllarında iki devre milletvekili seçilmiştir .

Sendikamızın yayın hayatı ise Cam-İş gazetesinden sonra , 16 sayfa olarak "Camda Şişe Cam" bültenini çıkarmaya başlamıştır . Gece Postası yazarlarından Kemal Sülker’in de yardımlarıyla , Cam-İş Gazetesi 1952’lerden 1960 yılına kadar çıkmaya devam etmiştir .

(Lütfü Ak , 31 Mayıs 1974 yılında emekli olmuştur.)

Şaban oğlu Selim

Beykoz cam fabrikası

modern fabrikadır.

Pencere camlarını biraz dalgalı çıkarır.

biraz çarpıksa da su bardakları

kesme likör kadehleri harikadır...

ustabaşı değildi Selim

büyük ustaların hünerlerini almıştı ama.

onun elinden çıkan cama

gözlerin kapalı ayna dökebilirsin.

Selim daha

büyük bir sır çözmek

bir şeyler anlamak ister gibi bakar adama

İnandıklarına katıksız inandı

sevdiklerini hilesiz sevdi Selim

Severdi pencere camlarını.

Severdi lamba şişelerini.

karafakileri sever,

likör kadehlerine düşmandı...

Nazım Hikmet Ran

İSMAİL ÖZKAN 

Bookmark and Share

 

18/11/2018 Gün Ortalama:1833  Bugün245 ziyaret var  Sitede 2 Kişi var  IP:54.146.195.24